Ông là người đặt nền móng cho chất liệu lụa Việt Nam với bút pháp nhất quán, độc lập suốt cuộc đời sáng tạo của mình. Tên tuổi của ông đi vào nền mỹ thuật Việt Nam và thế giới, giúp cho thế hệ sau này nhận chân dung của mình trong cái vô cùng của nghệ thuật.
Danh hoạ Nguyễn Phan Chánh quê ở thôn Tiền bạt, xã Trung Tiết, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh, bút hiệu là Hồng Nam. Vì nghèo nên từ nhỏ ông phải bỏ học mấy lần, theo thầy vẽ rong ở các chợ quê.
Năm 1925, ông là thí sinh duy nhất của miền Trung trúng tuyển khoá I, Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương. Năm học thứ 3, ông giật giải tem thư đầu tiên của Việt Nam, được in ở Pari năm 1926.
Năm 1931, tác phẩm đầu tay “Chơi ô ăn quan” của Nguyễn Phan Chánh tham gia đấu xảo quốc tế Pari đã đem lại vinh dự lớn lao cho tác giả, và chính nó làm thay đổi cái nhìn kỳ thị của người Pháp về tạo hình Việt Nam.
Sau cách mạng tháng Tám 1945, ông là uỷ viên BCH Hội văn hoá cứu quốc Hà Tĩnh, tham gia dạy học ở Trường Cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam. Năm 1961, triển lãm tranh lụa Nguyễn Phan Chánh được tổ chức nhân dịp mừng thọ ông 60 tuổi, giới thiệu hơn 60 bức tranh ông tập trung diễn tả vẻ đẹp người phụ nữ nông thôn trong cuộc sống đời thường và một số đề tài khác. Tranh của ông cũng từng được trưng bày ở nhiều nước trên thế giới.
Tranh lụa hiện đại Việt Nam thế kỷ XX, lịch sử mỹ thuật Việt Nam ghi nhận sự đóng góp lớn lao của hoạ sĩ Nguyễn Phan Chánh. Tranh lụa của ông bộc lộ tư chất phong tình của người Hà Tĩnh, hình thành xu hướng hiện thực trong từng tác phẩm lấy thân phận con người làm mục tiêu biểu cảm.
Bút pháp trong tranh lụa Nguyễn Phan Chánh đã làm được điều từ lâu nghệ thuật tạo hình Việt Nam chưa làm được. Qua tác phẩm của Nguyễn Phan Chánh, thế giới biết nghệ thuật vẽ tranh lụa Việt Nam.